Met mijn vrouw op Pieterpad, was ik vorige week na lange tijd weer eens een tijdje offline. Dat blijft toch een daad op zich, lijkt door de tijd heen alleen maar moeilijker te worden, maar bleek toch weer zo vruchtbaar voor mij. Ik kwam tussen al het prachtige lichte groen van deze weergaloze lente weer terug in het hier-en-nu, met mijn aandacht geheel en al in het moment, kreeg vanzelf nieuwe inspiratie, maar voelde ook sterker wat de laatste maanden met mij gedaan hadden. Dat ging niet alleen over de gebeurtenissen in mijn persoonlijke leven, maar meer dan ooit ook over alles wat zich sinds begin januari heeft afgespeeld op het wereldtoneel.
Misschien herken je het zelf ook, dat het nieuws zo in je gaat zitten, de gebeurtenissen je zo bezig gaan houden, het je zo bij de keel grijpt, dat het je niet meer lukt er afstand van te nemen en het je gemoed begint te bepalen. Hoe in korte tijd een democratie om zeep geholpen kan worden door een driftig, egocentrisch mannetje dat hoe dan ook zijn zin probeert door te drijven en zijn gram haalt op iedereen die hem in de weg zit. Hoe het in Gaza maar door blijft gaan, een aanvankelijk begrijpelijke, maar intussen volledig buiten proportionele wraakzuchtige storm maar niet tot bedaren gebracht kan worden. Hoe hier in Nederland de werkelijke problemen blijven liggen, terwijl politici elkaar maar de maat blijven nemen en de regels van het spel en het fatsoen niet meer respecteren.
Niet vaak eerder is het besef in mij zo groot geweest dat het echt wel eens mis zou kunnen gaan, dat het eigenlijk al heel erg mis aan het gaan is, hoe kwetsbaar onze samenleving is, hoe het niet gezegd is dat dit experiment wat we democratie noemen zal slagen, zelfs het experiment mensheid zelf voortgang kan hebben.
Wat heeft het voor zin?
Zo lopend in het volle licht van de doorbrekende lente, merkte ik dat het me allemaal veel meer had aangegrepen dan ik door had, hoe somber het me allemaal gemaakt had, al die gevoelens van onmacht, van woede en verbijstering, van angst. Waar zijn we toch in terechtgekomen met elkaar? Dit kan toch niet waar zijn?
En wat heeft het allemaal eigenlijk voor zin? Wat zou ik nog zoveel moeite doen? Om mijn boodschappen te halen bij de winkel die het allemaal zonder verpakking verkoopt, geen vliegvakanties meer te boeken, te blijven geloven in mijn idealen, het als mens en als (bege-) leider echt anders proberen te doen, met bewustzijn, gewetensvol, in gelijkwaardigheid en wederkerigheid met de ander en de wereld om mij heen? Wat zou ik ook nog moeite blijven doen om mijn masterclass bezielend leiderschap volgend jaar weer vol te krijgen? Daar zit op dit moment toch niemand meer op te wachten?
Herbewapening, dat is nu aan de orde, investeren in je verdediging, niet in je openheid, niet in je idealen, maar in je realiteitszin! Twintig liter water, een voorraad blikgroenten en een transistorradio, investeer daar maar in! Zonder dat ik het door had, had zich een somber cynisme in mij genesteld, waar ik een paar dagen voor nodig had inclusief een huilbui om die er weer uit te lopen.
De oude man aan het strand.
De herinnering aan een kleine parabel, die ook in mijn op komst zijnde boek, ‘Strip op de horizon; wijsheid voor onderweg', is opgenomen, zorgde voor de uiteindelijke bevrijding. Het gaat over een jongeman die over een strand loopt, waar eindeloos veel zeesterren zijn aangespoeld, die allemaal liggen te creperen in de zon. Hij komt een oude man tegen die de ene zeester na de andere teruggooit in de zee. “Wat ben jij aan het doen oude, dat heeft toch geen enkele zin, het strand is kilometerslang en er liggen duizenden van die zeesterren, die zijn onmogelijk allemaal te redden, zelfs als we hier met honderd anderen zouden zijn zou dat niet lukken!” De oude man gaat onverstoorbaar door en pakt met een glimlach op zijn gezicht een volgende zeester in zijn hand, toont hem aan de jongeman en zegt: “voor deze heeft het wel degelijk zin, elke zeester die ik kan redden van de dood is er eentje!”
Wat je wél kunt doen.
Het komt erop aan in deze moeilijke tijd om onverstoorbaar verder te gaan met waar we in geloven, de hoop niet op te geven, te doen wat ieder van ons kan doen, te voelen wat het ons doet dat er zoveel zeesterren aan het sterven zijn, maar toch die ene zeester voor onze voeten op te pakken en terug te gooien in de zee. Extra vriendelijk te zijn voor je medemens, licht te geven waar je kunt, door te gaan onmogelijke dromen te blijven dromen, te spreken over hoe het anders kan, waar mogelijk het goede voorbeeld geven.
Te blijven zien ook hoe wij allemaal die Trump zijn, die verpersoonlijking van de narcistische, materialistische, kapitalistische levensstijl waar we allemaal wel wat van hebben, en daar waar mogelijk zelf weer iets van afleggen, iets minder stemmen aan dat ego van ons te geven, iets meer aan onze ziel. En ons tegelijkertijd focussen op wat er allemaal in de onderstroom van onze samenleving allemaal wel aan het gebeuren is, iedere dag weer opnieuw, zoveel moois. Op zeker moment zal de kritische massa daarvan zo groot zijn dat onderstroom bovenstroom wordt, de crisis zo heftig geworden is dat zelfs de politiek hem niet meer kan ontkennen en de systeemverandering waar we al zo lang op zitten te wachten onomkeerbaar zal worden.
Tot dan, met een zo’n opgewekt mogelijk gemoed het lijden van deze tijd aanzien, en die ene zeester voor je voeten toch oppakken, ook al is er geen redden aan, en zo toch dat kleine verschil maken, dat is leiderschap.